Door: Tom van Ham e.a.

In 2010 hebben Bureau Beke uit Arnhem en de Hogeschool Leeuwarden een onderzoek naar de illegale handel in cultuurgoederen uitgevoerd. De onderzoeksbevindingen tonen aan dat de omvang van deze illegale handel op grote handelssites beperkt is. Bovendien vertegenwoordigen de aangeboden goederen een relatief lage economische waarde.

Handel in cultuurgoederen – zoals Iraakse beelden, munten en inheemse vazen – is een veel voorkomend fenomeen. Niettemin is onduidelijk welke bedragen met de illegale handel in cultuurgoederen gemoeid zijn. Wetenschappers en opsporingsinstellingen houden een bandbreedte aan van honderden miljoenen tot enkele miljarden dollars. In het laatste geval zou de omvang van deze illegale handel in dollars de illegale wapen- en medicijnhandel overtreffen.

Om de illegale handel in cultuurgoederen te reguleren zijn verschillende nationale en internationale verdragen opgesteld. Eén van deze verdragen is het recentelijk door Nederland ondertekende verdrag UNESCO 1970. Met het ondertekenen van dit verdrag heeft Nederland de verplichting op zich genomen de illegale handel in cultuurgoederen te bestrijden.
Door de Nederlandse overheid en andere betrokkenen wordt in 2007 opgemerkt dat de handel in kunst en antiek via internet langzaam toeneemt. Eveneens ontvangen betrokken partijen signalen dat de illegale handel in cultuurgoederen meer en meer voorkomt.

Recentelijk hebben Bureau Beke en de Hogeschool Leeuwarden cijfers over deze illegale online handel gepresenteerd. De onderzoekers hebben daarbij met vooraf vastgestelde zoektermen gezocht naar cultuurgoederen op eBay Nederland en Marktplaats. Dit zijn de twee grootste nationale handelsplatformen. In totaal vinden de onderzoekers 681 verdachte cultuurgoederen. Hiermee bedoelen de onderzoekers dat de handel in deze cultuurgoederen mogelijk illegaal is. Of dit in werkelijkheid het geval is – en het bijvoorbeeld niet gaat om vervalsingen – kunnen zij ook na het raadplegen van deskundigen niet met zekerheid stellen.

Uit het onderzoek komt verder naar voren dat de meeste verdachte cultuurgoederen afkomstig zijn uit de Prehistorie en de Romeinse tijd en voor minder dan €50 van eigenaar wisselen. Dat betekent overigens niet dat de handel in illegale cultuurgoederen niet kan lonen: de maandomzet van een Nederlandse handelaar die veel cultuurgoederen illegaal verhandelt, ligt mogelijk tussen de €2700 en €3000.

De rapportage van dit onderzoek is gratis te downloaden vanaf de website van Bureau Beke (www.beke.nl).



 

Alle publicaties bekijken...