Tell Me No Lies (Commisie Davids)

Geplaatst op: 02-02-2009

Tell Me No Lies is een bundel met hoogtepunten van de onderzoeksjournalistiek. Het bevat bijdragen van Martha Gelhorn (over Dachau), de legendarische Seymour Hersh (over My Lai) en ook van de vermoorde Anna Politkoskaya (over de Vieze Oorlog in Tsjetsjenië).

Verder zeven of acht bijdragen over de wijze waarop westerse regeringen in 2002 en 2003 de waarheid over de dreiging die zou uitgaan van Sadam Hoessein hebben uitvergroot om een inval te legitimeren.

Richard Norton-Taylor schrijft in Tell Me No Lies een ontluisterd hoofdstuk getiteld Under a False Pretext (2002-3). Een web van hele en halve onwaarheden is gefabriceerd en het Westen is onder valse voorwendsels de oorlog in gevoerd.

In Nederland is dit informatie witwasproces ook actueel. De militaire inlichtingendienst MIVD was in 2002 en 2003 terughoudend over de dreiging die uitging van Irak. Dat heeft ex-generaal Couzy in VPRO's Argos gezegd.

Volgens Couzy waren de conclusies die de MIVD aan het kabinet aanbood veel genuanceerder en realistischer dan de beweringen van de Britse premier Blair. Blair suggereerde destijds dat Saddam Hoessein binnen 45 minuten kernwapens kon activeren.

Ook over de aanwezigheid van massavernietigingswapens was de MIVD voorzichtiger. Die wapens waren de reden voor de inval van de VS en Groot-Brittannië in Irak in 2003. Nederland steunde die inval. Eerder al lekten documenten uit waaruit bleek dat de Nederlandse diensten genuanceerd waren over de dreiging.

De conclusies zijn relevant in de discussie rond de politieke steun aan de Amerikaans-Britse inval in Irak in 2003. De kwestie is actueel omdat het kabinet vlak voor de Kerst antwoord gaf op tientallen vragen uit de Eerste Kamer. Het merendeel van de Eerste Kamerleden is niet tevreden met de antwoorden.

Premier Balkenende heeft steeds gezegd dat het ging om het feit dat de Iraakse leider Saddam Hoessein geen uitvoering wilde geven aan verschillende VN-resoluties. Daarnaast maakte de regering een 'eigenstandige afweging'. Wat de Nederlandse diensten precies rapporteerden is onbekend.

Argos liet onder andere een geluidsfragment horen van de toenmalige chef van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst Van Reijn, op een conferentie over het werk van inlichtingendiensten in september 2008.

Nadat een Britse inlichtingenman had verteld hoe in Groot- Brittannië informatie was "opgepimpt" zegt Van Reijn: 'Na deze toespraak kun jij waarschijnlijk gewoon terug naar Engeland zonder dat je gearresteerd wordt. Als ik zou proberen een soortgelijke toespraak in Nederland te houden over onze ervaringen in dezelfde periode zou ik waarschijnlijk in de gevangenis belanden'.

In de dagen dat de Argos-reportage in het nieuws was en in de Eerste Kamer in parlementaire taal wordt gesproken over het web van verdichtsels koop ik The Big Empty van Norman & John Buffalo Mailer. Een vraaggesprek tussen de oude rot Norman Mailer en een van zijn kinderen over politiek, sex, god, boksen, moraliteit, poker en het slechte Amerikaanse geweten.

Zoals altijd legt Mailer zich geen beperkingen op naar thema's noch directheid van praten. In het korte hoofdstuk Central Intelligence 'The CIA was miserably compromised'. Iedereen deed zijn uiterste best om te zeggen dat de regering niet had 'geleund' op CIA om die analyses te krijgen die de regering wilde hebben, maar dat is feitelijk natuurlijk wel gebeurd. 'Bush hoefde nooit tegen CIA-directeur Tenet te zeggen 'je doet het op mijn manier', want iedereen van hoog tot laag wist wat de politiek wilde horen'.

In Mailer's woorden was de inlichtingendienst  'abominably compromised'. The Big Empty wordt een paar keer gebruikt om op de innerlijke leegte te wijzen van Corporate America ('they are deadening human existence') en het manipulatieve karakter van het politieke systeem ('what we've got now is a species of economic, political and spiritual brainwashing, vastly superior to the old Soviets, who were endlessly crude in their attempts').

De regering Bush speelde de kaart over de massavernietigingswapens 'that lived in the American mind like an intelligence thriller'. Het wordt tijd dat we in Nederland op een zakelijke manier openheid van zaken krijgen. Wat hierbij helpt is niet alleen dat politici geen genoegen meer nemen met verdichtsels, maar ook dat hooggeplaatste ambtenaren hun rug recht houden. In de woorden van Max Weber 'soms moet je je handen in de spaken van de geschiedenis steken'.

Het wachten is op de Commissie Davids.

 

Hoogenboom