Op een dag besluit het Syndicaat van de Deugnieten, Dieven en Moordenaars te gaan staken. Er komt een abrupt einde aan geweld op straat. Prostituees verschijnen niet meer voor de ramen, de bordelen sluiten de deuren.

Afpersing, illegale wapenhandel en de handel in drugs verdwijnen als sneeuw voor de zon. De staking is algemeen en onderkruipers, werkwillig uitschot dat voor principalen werkt om de staking te breken, komt zelfs niet opdagen.

Het Syndicaat kent een lange traditie van strijd tegen de burgermaatschappij. Een burgermaatschappij die zij weliswaar verachten, maar waaraan veel wordt verdiend door de ongelimiteerde aanvoer van verboden goederen en diensten.

Pooiers verdwijnen uit het straatbeeld. Tasjesdieven zitten op terrasjes koffie te drinken. Jongeren van verschillende etnische achtergronden tarten niet langer het gezag. De openbare orde is nog nooit zo openbaar geweest. Nog nooit zo ordelijk.

Accountants en controllers stoppen met creatief boekhouden en jaarrekeningen lijken weer op de werkelijke gang van zaken in de onderneming. Politici en bestuurders krijgen geen reisjes meer aangeboden met privévliegtuigen naar verjaarspartijtjes van de vastgoedmaffia in Zuid-Frankrijk.

Toezichthoudende ambtenaren worden niet meer ‘gesmeerd en gefêteerd’, zoals ten tijde van de bouwfraude. Een Zen-achtige rust daalt neer op het sociale leven van de criminelen. Maar er is, zoals altijd, een keerzijde.

Observatie- en arrestatieteams staan stand-by, maar hoeven niet meer in actie te komen. De eerste paar dagen is dat fijn, maar dan gaat het knagen. Hetzelfde geldt voor de officieren van Justitie. Er liggen volop plankzaken.

Het strafrechtelijke systeem merkt aanvankelijk niets van de staking, maar dan is op een dag de plank leeg. Wat te doen? Rechters spreken recht, maar dan stolt de aanvoer van verdachten. Op de meldkamer van de politie is een serene rust. Men doet hazenslaapjes en kijkt naar belspelletjes op televisie. ME-pelotons trainen, trainen en trainen. Maar dan komt de sleet erin. Infiltratieteams infiltreren, maar er is eigenlijk geen criminele groep meer om in te infiltreren.

Over de tap worden gesprekken opgenomen die gaan over vakanties, verjaardagsfeestjes of de nieuwe Audi. Binnen de rechtshandhaving is aanvankelijk een gevoel van rust en overzicht. Maar dan komt de irritatie onverbiddelijk. ‘Zijn ze gek geworden, die criminelen!

Functionarissen worden chagrijnig, maken onderling ruzie om niks. Chagrijn dringt door naar de politie. Buurtregisseurs spelen ‘mens-erger-je-niet’ met voormalige harde kern jongeren. Populisten in het Parlement die inspelen op de onderbuik van de samenleving verliezen hun basis om te pleiten voor nieuwe draconische wet- en regelgeving.

Chagrijn wordt een tweede natuur van politici, beleidsmakers, criminologen, journalisten (‘het is een schandaal: ik kan niet meer over liquidaties schrijven’) en uitvoerders. De staking duurt en duurt. Er is niets meer te doen. Chagrijn neemt ook toe bij getrouwde dames. Nu de meisjes van plezier staken wordt weer meer aangedrongen door manlief. Weinigen zitten daar echt op te wachten. Ingehouden woede en frustratie in suburbia.

De situatie van orde en rust wordt na verloop van tijd onhoudbaar. De rechtshandhaving verliest zijn bestaanrecht en is knarsend en piepend tot stilstand gekomen. De minister begint onderhandelingen met de top van het Syndicaat: ‘Ik vraag U te stoppen met de staking’. Dat is zijn openingszin.

De topman van het Syndicaat gaat hard de onderhandelingen in. ‘Wij hebben ook veel te verliezen en grote belangen in deze. Wij willen de staking afbreken, maar in ruil moet een zekere tact en coulance komen in de opsporing.

Net als U vinden wij normen en waarden belangrijk. Ook wij geloven wij in rechtshandhaving. Maar wel zodanig dat grijze gebieden blijven bestaan en wij onze belangen kunnen veiligstellen. U pakt de kleintjes. Die geven wij U. Wij zijn eerlijke mensen, net als U. Dit is de deal, anders blijven we staken’. De minister knikt begrijpend: ‘Okay, het land rekent op U’.

(Geinspireerd op Raymond Hesse, Vauriens, Voleurs, Assasins (1925). Hesse (1884-1967) was overdag rechter en ’s avonds romancier en bibliofiel.)