Silodenken

Geplaatst op: 26-10-2008

Je kent ze wel die immense graansilo's, ergens in het midden-westen van de VS. Ze duiken op in de achtergrond van roadmovies als Thelma en Louise. Die silo's zijn groot, hoog, afgesloten. In zichzelf gekeerd.

Britten en Amerikanen in de security wereld (publiek en privaat) gebruiken 'silo thinking' voor de kortzichtige, fantasieloze oogkleppenmentaliteit van departementen, uitvoeringsorganisaties en quasi-onafhankelijke wetenschappers die voor eigen parochie (visie, model, theorie) en voornamelijk zichzelf preken.

Vergeet die Powerpoint-snelle-Willy's uit de de consultancywereld niet, die steevast een 9/11 plaatje hebben voor de overweldigende dreiging die ons boven het hoofd hangt. Ik ben er allemaal niet tegen, maar zoals Tony Soprano zegt: 'get real'.

Allen zitten gevangen in achteruitdenkende graansilo's. Ze zijn allemaal overtuigd van hun eigen gelijk. Daglicht, nieuwigheden (he, jakkes!), kritiek ('die begrijpt er niets van'), of iedereen die een ander perspectief op de dingen heeft, wordt de mond gesnoerd. Niet toegelaten tot de silo!

Pathetisch zijn de geestelijk kleinbehuisden die bezig zijn om elkaar (departementen die door ons betaald worden!) te bestrijden, in plaats van een begin van een idee te ontwikkelen dat zij onderdeel zijn van een grote geheel: de BV Nederland. Gevaarlijk zijn de eendimensionale demagogen die de waarheid in pacht hebben.

Zij zijn als nurse Ratched die Jack Nicholson er bijna twee uur lang onder probeert te krijgen in One Flew Over the Cuckoo's Nest. Dat lukt niet met straf, niet met pillen, niet met psychologische dwang, dat lukt uiteindelijk al-leen maar met lobotomie.

Deze 'lobotomisten' wonen in veiligheidsgraansilo's: zij kunnen niet denken in termen van het geheel en hun verantwoordelijkheid (als individu en als representant van hun organisatie) voor dat geheel.

De veiligheidsdiscussie in de Lage Landen (ik heb het niet verzonnen) speelt zich af in zich vernauwende verticale kolommen waar 'specialisten' steeds meer weten van belangwekkende zaken op de vierkante millimeter.

Zij spreken voor zichzelf (weliswaar in kleine kring) begrijpelijke woorden (network centric warfare, PPS, nationale veiligheid, nodale oriëntatie, vitale infrastructuur, horizontaal toezicht etc.) maar over en weer is het Babbelonië.

Deze kolommen (publiek-publiek, publiek-privaat) communiceren niet met elkaar en zijn daardoor onverantwoordelijk bezig met zichzelf.

Wat we nodig hebben zijn nieuwsgierige geesten, die niet gelijk een stereotiepe mening hebben. Wat we nodig hebben zijn onafhankelijke veiligheidsgeesten die kunnen denken in paradoxen, dilemma's en tegenstrijdigheden.

Maatschappelijke veiligheid kan en mag niet ondergeschikt worden gemaakt aan benepen bureaupolitiek, winstbejag en buitensporige ego's. Veiligheid - voorbij de silo's - vraagt om mensen die over hun eigen beperkingen kunnen kijken, verder kunnen springen dan hun eigen polsstok en zich kunnen verplaatsen in de ander en daar samen iets mee doen.


Hoogenboom