Lucia de B. eindelijk voorgoed vrijgesproken en gerehabiliteerd. Zelfs excuses gekregen van Harm Brouwer, baas van het OM. Jarenlange strijd ten einde. Maar waar liggen de scherven nu? Alweer een rechterlijke dwaling van heb ik jou daar. Er is al veel over gepubliceerd en er zal nog wel wat volgen. Het toont aan de incompetentie en naar binnen gekeerdheid van de rechterlijke macht, van de staande maar vooral van de zittende magistratuur. Interessante vraag daarbij is nu of men er ook wat van leert.

Ik denk dat het Openbaar Ministerie wel degelijk de nodige lessen trekt hieruit. Daarvoor staan zij toch te veel in de maatschappij en voelen zij de kritiek op hun functioneren. Bij de rechters en raadsheren ligt dit anders. Deze leven immers in een gesloten wereld en voelen zich per definitie niet geraakt door kritiek.

Wie herinnert zich niet de arrogante houding van de toenmalige presidenten van de Rotterdamse rechtbank en het Haagse hof, toen bleek dat hun personeel in de zaak van de Schiedammer parkmoord (ook zo’n rechterlijke misser) de verkeerde verdachte had veroordeeld? Het onderzoek daarnaar zou men 'intern houden’, dat ging verder niemand iets aan.

Met zo’n presidentieel voorbeeld moet je je maar niet te veel voorstellen van het lerend vermogen van het lagere personeel.

Het heeft ook iets te maken met hoe rechters in elkaar zitten. Die hebben een professionele houding van ‘ik heb altijd gelijk’. Een bewustzijn dat zich vaak ook opdringt in de meer sociale, collegiale contacten. Dat komt door het vak, want zij hebben nu eenmaal het laatste woord. En omdat men in toenemende mate alleen recht spreekt (m.n. als politierechter), is er ook minder mogelijkheid tot collegiale toetsing. Geen wonder dus dat men gelijkhebberig is en zijn ongelijk niet gauw zal toegeven, dat past gewoon niet in die cultuur.

Daarom vraag ik mij af hoe de rechters en raadsheren die in de zaak Lucia de B. zo jammerlijk miskleunden, zich nu voelen. Kunnen zij wel lekker slapen, nu zij mede-verantwoordelijk waren voor de onterechte langdurige detentie van een vrouw in de kracht van haar leven? Hoe zal dat voelen, als je voorzitter was van een rechterlijk trio en je hebt je laten foppen door ondeugdelijk bewijs? En hoe kwetsbaar ben je nu als je daarop wordt aangekeken in dat kleine wereldje van rechters en raadsheren, waar iedereen elkaar kent en over elkaar roddelt?

Voor zover ik dat volk ken, zal men wel de schuld geven aan de pers, de politiek en de moderne forensische wetenschappers die de opvolgende magistratuur tot andere inzichten brachten. Want met hun oordeel was eigenlijk niets mis, met de kennis van toen.

De hand eens in eigen boezem steken? Denk dat maar niet, dat zit er echt niet bij…