Buiten was het hartstikke koud, maar onder de nok van een historisch pand in Gent was ik die winterse ellende vlug vergeten. Tom Van den Broeck verdedigde er, met een aplomb waarmee Eddy Merckx destijds over de Col du Tourmalet fietste, zijn doctoraal proefschift over de rol van de politie bij de formalisering en informalisering van sociale controle. Onder de in tabberd gehulde juryleden waren twee Nederlandse criminologen en evenveel Belgische Crimelink-medewerkers. Ze prezen Toms exposé. In het andere geval zouden ze goed gek zijn geweest!

Tom hield zich aanvankelijk academisch bezig met community policing en aanverwante. Nadien was hij als extern deskundige van de politie een bevoorrechte getuige, die de inhoud van de boekjes kon aftoetsten aan de realiteit. Hij begeleidde bv. de het integraal veiligheidsbeleid in Antwerpen, waar Hollanders graag flaneren voor de etalage van winkelketens als C&A en Hema. Momenteel werkt Tom voor het Comité P, de toezichtshouder van de Belgische politiediensten.

Zijn bevindingen kun je lezen in het boek Reflections on Reassurance Policing in the Low Countries (Boom). Dit politiemodel is een variatie op het thema van het vaak geïdealiseerde community policing. In zijn bijdrage, Reassuring the public or reassuring the Police?, houdt hij het oorspronkelijke concept tegen het licht van de veranderende maatschappelijke omstandigheden.

'When the original CP-model wanted to socialise the police, it is perhaps society which has become... more police(d). Instead of less formal social control on the macro level and more informal social control on the micro level, the advent of plural policing has brought more (formal) social control.'

In Gent verwees Tom enkele keren naar Keeping up appearences, de grappige Britse tv-serie waarin the lady of the house Hyacinthe Bucket zichzelf liever 'Miss Bouquet' noemt. Is CP slechts Schone Schijn? Gaat het om perceptiemanagement?

Je kunt de kerntaak van de politie in een uit sociaal-economische noodzaak almaar meer georganiseerde samenleving omschrijven als formele sociale controle, eventueel conflictbeheersing of disciplinering, in plaats van openbare ordehandhaving. Dit laatste begrip roept immers vlug het beeld op van een wapenstok of handboeien. Niet bepaald aangewezen om het publieke vertrouwen te winnen.

Jan Willems