De gezinsmoord in Zierikzee van 6 maart lijkt eerwraak te zijn, volgens de berichtgeving in de media. Lijkt, want zelfs voor kenners is het moeilijk  om eergerelateerd en huiselijk geweld met dodelijke afloop te onderscheiden.

In deze blog ga ik in op enkele verschillen tussen eergerelateerd en huiselijk geweld, om een inkijk te geven hoe ingewikkeld een situatie kan zijn.
 
Behalve dat in beiden gevallen geweld wordt gebruikt, bestaan er nog meer overeenkomsten tussen eergerelateerde en huiselijk geweld:
beide geweldsdelicten zijn universeel en komen in alle culturen voor.
het geweld doet zich voor in de context van de familie.
beiden zijn complexe, dynamische, ingrijpende en langdurige incidenten.
 
Toch dient een hulpverlener - zoals maatschappelijk werk of politie - slachtoffers van eergerelateerd geweld op andere wijze te ondersteunen als slachtoffers van huiselijk geweld.

Bij de aanpak van beide vormen van geweld is namelijk rekening te houden met de verschillen voor goed resultaat:
Bij huiselijk geweld is het sociale veld waarbinnen het geweld is toegepast het uitgangspunt, terwijl bij eergerelateerd geweld uitsluitend de eer aanleiding is tot het toepassen van het geweld (eer is overigens een cultuurkwestie, geen geloofskwestie).
Huiselijk geweld wordt door de sociale omgeving vaak veroordeeld, terwijl eergerelateerd geweld dikwijls geïnitieerd, aangemoedigd of zelfs beloond wordt door de familie- en gemeenschapsleden.

Eergerelateerd geweld slachtoffers lopen meer gevaar daar er vaak sprake is van een dadergroep (familie-eer), dit in tegenstelling tot huiselijk geweld waar het meestal één dader betreft.

Bij huiselijk geweld is de nabijheid van het slachtoffer belangrijk voor de voortzetting van het geweld. Na een oplossingsmaatregel, zoals een scheiding eindigt het geweld vaak. De dreiging van eergerelateerd geweld kan zelfs na een oplossingsmaatregel voortduren.

Bij huiselijk geweld is er meestal sprake van een langdurige geweldstoepassing. Dit is niet het geval bij eergerelateerd geweld. Een slachtoffer kan vermoord worden vanwege de eer, terwijl ze daarvoor nog nooit is geslagen.
 
Eergerelateerd geweld kan zich in eerste instantie aandienen als huiselijk geweld. Toch is eergerelateerd geweld niet zomaar in het verlengde van huiselijk geweld te zien, vanwege de vereiste specifieke kennis in de justitie- en hulpverleningsketen.

Concluderend is te stellen dat voorzichtigheid en een goede inschatting van alle betrokken partijen zijn geboden bij de aanpak van deze geweldsincidenten.

Basis voor deze uitleg is het onderzoek ‘Eergerelateerd geweld in Nederland, de nazorgfase’ (2007) dat ik samen met Corinna Mitrovitch heb geschreven. In het onderzoek maken we deels gebruik van de Wegwijzer Eergerelateerd Geweld (2006) van het Interventieteam Relationele Druk en Geweld om de verschillen uit te leggen.