Groepjes jonge mensen die aanwezig zijn in de publieke ruimte, worden vlug gebrandmerkt als hangjongeren. Om het die lastige jongeren knap lastig te maken heeft de politie aan de Belgische Westkust een nieuwe eenheid opgericht: de VIP-patrouille. VIP staat voor Very Irritating Police.

Rotterdam zou het grote voorbeeld zijn. Maar korpschef Paelinck wist jandorie niet eens of die gespierde aanpak daar ook werkt. Andere politiekorpsen hebben inmiddels aangegeven dat zij dit VIP-initiatief zullen navolgen.

Stalkende politieagenten, de zoveelste toverformule – 'stalken' is in België een misdrijf! Ze past wonderwel in het plaatje van wat Hans Boutelier 'de verleidelijkheid van de eenvoud' noemt.

Korpschef Paelinck is niet aan zijn proefstuk toe. In een tv-reportage over camerasurveillance die hij ook in zijn zone toepast, stelde hij onomwonden: ‘Voor ons is elke burger verdacht tot bewijs van het tegendeel.’ Waarop professor privacy Paul De Hert antwoordde: ‘Wie zoiets zegt is onbekwaam. Onze samenleving is niet gebaat bij een cultuur van wantrouwen.’

Jongeren kunnen een veiligheidsprobleem zijn. Maar incidenten zoals in Hoek van Holland zijn eerder spijtige uitzondering dan regel. Het is maar wat je bedoelt. ‘Jongeren is een links codewoord voor allochtone criminelen en herrieschoppers. Het gaat om een multicultureel probleem, niet om een jongerenprobleem.’ Dat lees ik in een piepklein woordenboekje van het Vlaams Belang. Volgens de rechtsradicale club van Filip De Winter kunnen autochtone ouders dus op beide oren slapen. Als hun kinderen iets mispeuteren, hoeft er geen VIP-patrouille uit te rukken, want geen misdrijf, slechts kattekwaad.

Slogans over veiligheid, daar baal ik van. Veiligheid, daar doe je bv. degelijk onderzoek naar om te voorkomen dat een politiechef dooie duiven uit zijn kepie goochelt.

In plaats van een zomers terrasje met een lekker bakje koffie, een ongezonde sigaret en een leuke babbel koos ik enkele dagen na de VIP-berichtgeving voor een bijeenkomst aan de Gentse universiteit. Wim Hardyns stelde er de resultaten voor van zijn hoogst interessant onderzoek. Na analyse van een berg van gegevens over sociaal-economische situatie, etnische diversiteit, genderkenmerken, overlastperceptie en nog veel meer kwam hij tot de vaststelling dat de angst voor criminaliteit en het mijdgedrag heel veel te maken heeft met een gebrek aan sociaal vertrouwen.

Deze bevinding van Hardyns moét meegenomen worden in het beleid. Overigens staat dit advies los van mijn persoonlijke waardering voor de Amerikaanse socioloog Richard Sennett, vorig jaar in Amsterdam nog bekroond met een prestigieuze prijs. Die omschreef dat tekort aan sociaal vertrouwen als één van de wezenskenmerken van 'de cultuur van het nieuwe kapitalisme' (Meulenhoff).