Het college van B&W in Rotterdam heeft eens ‘overnachten op de weg’ in een artikel van de APV vervangen door: ‘slapen op de weg’. Volgens de Algemene Politieverordening (APV) was het verboden te slapen op de weg, al dan niet in een motorvoertuig.

Strak volgens de regel gehanteerd betekent dat het juridisch mogelijk is gezien ook baby’s die ‘op de weg slapen’ op de bon te slingeren. Gelukkig voegde het Rotterdamse college bij de APV wel toe dat bij de handhaving de eisen van proportionaliteit in acht worden genomen.

Die proportionaliteit wordt ook op andere terreinen toegepast. Strak handhaven kan starheid en formalisme opleveren, waardoor geen rekening wordt gehouden met bijzondere omstandigheden.

Een oud voorbeeld dat een politieagent me eens vertelde om dit gegeven te verduidelijken:

‘Als een café de bierpomp kapot heeft, moet de eigenaar dit repareren. Afspraak met de gemeente is dat de politie bekeuringen uitdeelt aan alle auto’s en vrachtwagens in de binnenstad. Hoe kan een café-eigenaar spullen in huis krijgen voor het repareren van het lek in een bierpomp? Normaal gesproken vraagt een café-eigenaar hiertoe een vergunning aan, maar het duurt nogal lang alvorens een aanvraag is goedgekeurd. Kortom, de regel wordt overtreden omdat de bierpomp moet worden vervangen.

Als politieambtenaren dan gaan schrijven op overtreden van het parkeerverbod, zullen ze alle winkeliers en horeca-eigenaren tegen zich in het harnas jagen. Hierdoor zal de opgebouwde samenwerking deels ten einde zijn.’

Hoe noemen we dit niet handhavend optreden in deze situatie? Gedogen?

Immers de politieambtenaar weet dat het bedrijf in overtreding is, maar hij treedt hier niet tegen op. De politieambtenaar geeft een eigen interpretatie aan de strikte regels. Uiteraard beschikt de politie over discretionaire bevoegdheden, maar vallen daar ook alle keuzes om niet te handhaven onder?

Want wat de een proportioneel vindt, vindt een ander wellicht niet. En de redenen om bepaalde regels op eigen wijze te interpreteren, kunnen per politieambtenaar en per situatie verschillen. Dus hoe ver mag je gaan in de interpretatie van proportionaliteit?

Niet alle bestuurders hebben in de gaten dat hun autolamp defect is. Geef je de bestuurder een proces-verbaal? Of kies je voor de reparatie ter plaatse zonder een boete daar overheen te geven omdat er geen sprake is van opzettelijkheid?

Wie een goede reden heeft voor zijn keuze mag het zeggen.